udostępnienie dokumentacji medycznej ubezpieczycielom

Udostępnienie dokumentacji medycznej ubezpieczycielom przez podmioty lecznicze, lekarzy lub pielęgniarki może kojarzyć się z niebezpieczeństwem narażenia na uchylenie tajemnicy medycznej. W dokumentacji znajduje się wiele intymnych informacji m.in. o chorobach pacjenta. Fachowo nazywa się je danymi wrażliwymi.

Ochrona tajemnicy medycznej.

Tajemnicę medyczną uważam za jedną z podstaw budowania zaufania wobec lekarzy, pielęgniarek lub położnych (a także innych pracowników medycznych). Na studiach prawniczych napisałem nawet pracę magisterską na temat ochrony tajemnicy lekarskiej.

Zarówno pracownicy medyczni, jak i pacjenci muszą wiedzieć, że obowiązek zachowania tajemnicy medycznej nie ma charakteru bezwzględnego. Jest kilka powodów uprawniających do jej uchylenie, np.:
1) zgoda pacjenta,
2) upoważnienie zawarte w przepisach prawa,
3) działanie dla dobra pacjenta lub w interesie osób trzecich w celu ratowania ich życia lub zdrowia.

Udostępnienie dokumentacji medycznej ubezpieczycielom.

Jedno z takich upoważnień zawartych w przepisach prawa zezwala na przekazanie określonych danych medycznej ubezpieczycielom. Mam tutaj na myśli art. 38 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (dalej u.d.u.r.).

Zakład ubezpieczeń może uzyskać odpłatnie od podmiotów wykonujących działalność leczniczą w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, które udzielały świadczeń zdrowotnych ubezpieczonemu lub osobie, na rachunek której ma zostać zawarta umowa ubezpieczenia, informacje o okolicznościach związanych z oceną ryzyka ubezpieczeniowego i weryfikacją podanych przez tę osobę danych o jej stanie zdrowia, ustaleniem prawa tej osoby do świadczenia z zawartej umowy ubezpieczenia i wysokością tego świadczenia.

Natomiast w ustawie o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (dalej u.p.p.) znajduje się przepis, który upoważnia przekazanie ubezpieczycielom dokumentacji medycznej za zgodą pacjenta.

Po co w ogóle ubezpieczycielom informacje na temat zdrowia ubezpieczonych lub osób, które chcą zawrzeć umowę ubezpieczenia?

Jest kilka powodów np. ubezpieczyciele oceniają w ten sposób ryzyko ubezpieczeniowe, a także weryfikują podane przez te osoby dane o swoim stanie zdrowia.

Ustawodawca zagwarantował prawo do sprawdzenia tych informacji poprzez udostępnienie dokumentacji medycznej ubezpieczycielom. Mają możliwość weryfikacji danych znajdujących się m.in. w podmiotach medycznych, które udzielały świadczeń takim osobom.

Kto ma obowiązek przekazania danych ubezpieczycielom?

Obowiązek udzielenia ubezpieczycielowi informacji o stanie zdrowia ubezpieczonego dotyczy:

1) podmiotów leczniczych,
2) osób wykonujących zawód medyczny w formie:
a) indywidualnej lub specjalistycznej praktyki lekarskiej,
b) indywidualnej lub specjalistycznej praktyki pielęgniarki (położnej)
c) albo grupowej praktyki lekarskiej i grupowej praktyki pielęgniarek.

Jakie informacje mogą zostać przekazane do ubezpieczyciela?

Zakres przekazywanych informacji, zgodnie z u.d.u.r., obejmuje następujące dane:

1) przyczyny hospitalizacji, wykonane w jej trakcie badania diagnostyczne i ich wyniki, inne udzielone świadczenia zdrowotne, wyniki leczenia i rokowania oraz wyniki sekcji zwłok, jeżeli została przeprowadzona,
2) przyczyny leczenia ambulatoryjnego, wykonane w jego trakcie badania diagnostyczne i ich wyniki, inne udzielone świadczenia zdrowotne, wyniki leczenia i rokowania,
3) wyniki przeprowadzonych konsultacji,
4) przyczyna śmierci ubezpieczonego.

Pamiętajmy! Przekazywane informacje muszą być adekwatne do celu udostępnienia. Oznacza to, że można przekazać tylko takie informacje, które są potrzebne ubezpieczycielowi w danym momencie i które zezwala przekazać ustawa.

Są również informacje, których ubezpieczyciel nie może nigdy otrzymać.

Wprowadzono zakaz udostępniania informacji o stanie zdrowia psychicznego, a także o wynikach badań genetycznych pacjentów.

Udostępnienie dokumentacji medycznej czy konkretnych danych?

Warto również zaznaczyć, że u.p.p. przewiduje udostępnienie dokumentacji medycznej ubezpieczycielom, natomiast u.d.u.r. tylko określonych informacji. Oczywiście, w dokumentacji medycznej nie znajdują się jedynie informacje wymienione w u.d.u.r.

Dlatego powstaje pytanie – czego może domagać się ubezpieczyciel? Czy tylko konkretnych danych wymienionych w u.d.u.r., czy całej dokumentacji medycznej?

Moim zdaniem, ubezpieczyciel ma prawo jedynie do informacji medycznych wymienionych w art. 38 ust. 2 u.d.u.r., a nie do całości dokumentacji medycznej. Pracownicy medyczni muszą to pamiętać – nie wolno przekazywać ubezpieczycielom całej dokumentacji medycznej pacjenta.

Zgoda pacjenta na przekazanie danych medycznych.

Oczywiście, ubezpieczyciel nie może od tak wystąpić z wnioskiem o przekazanie konkretnych informacji. Musi przedstawić pisemną zgodę ubezpieczonego lub osoby, na rachunek której ma zostać zawarta umowa ubezpieczenia, albo jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli chce uzyskać dane wrażliwe na jej temat.

Zgoda powinna:

1) zostać dołączona do wniosku ubezpieczyciela,
2) być pisemna,
3) jasno wskazywać w jakim celu mają zostać udostępnione dane,
4) zawierać jakie informacje można przekazać ubezpieczycielowi.

Trzeba również wiedzieć, że z żądaniem przekazania informacji może wystąpić jedynie lekarz upoważniony przez zakład ubezpieczeń. Nie może być to żaden inny pracownik zakładu ubezpieczeń.

Wniosek powinien również zawierać określone elementy, które są wskazane w odpowiednim rozporządzeniu.

Odpowiednia ochrona danych medycznych.

Bardzo ważne jest to, aby udzielanie informacji następowało z zachowaniem poufności oraz ochrony danych osobowych. Są to wiadomości o charakterze intymnym, z którymi nie mogą mieć do czynienia osoby nieupoważnione. Ryzyko ich ujawnienia powinno zawsze być ograniczone do minimum.

Dopiero po spełnieniu wszystkich przesłanek, udostępnienie dokumentacji medycznej ubezpieczycielom (lub określonych informacji) będzie poprawne i dopuszczalne.

Podsumowanie.

Dowiedzieliście się dzisiaj kilku ważnych rzeczy:

1) ubezpieczyciel może żądać określonych informacji o Waszym stanie zdrowia jeżeli podpisujecie z nim umowę,
2) ubezpieczyciel nie może żądać, ani otrzymać informacji o Waszym stanie zdrowia psychicznego, wynikach badań genetycznych oraz całej dokumentacji medycznej,
3) przekazane dane musza być adekwatne do celu udostępnienia,
4) musicie wyrazić zgodę na przekazanie określonych informacji, a ubezpieczyciel musi ją dołączyć do wniosku,
5) udostępnienie informacji jest odpłatne!

Jeżeli macie jakieś wątpliwości, czy ubezpieczyciel może żądać udostępnienia danych medycznych, możecie się ze mną skontaktować za pomocą formularza lub facebooka – wyjaśnię wszelkie wątpliwości.